Film Eleştirisi Üzerine

    

(Germain Fabius Brest İstanbul'da Bir Sokak)

      Fransız şair Baudelaire'in eleştiri konusundaki düşünceleri bu tavrın kökenleri konusunda ipucu vermektedir: "Ayrıca çok çok iyi bir nedenim var: Canımı sıkar bu iş, hiç hoşuma gitmez. Kalabalığı giydiricinin ya da döşemecinin işyerine, oyuncunun konutuna götürür müsünüz? Bugün deliye dönmüş, yarın ilgisiz bir topluma oyunların püf noktasını gösterir misiniz? Açıklar mısınız ona oyun provalarındaki doğaçlama değiştirimleri; düzeltmeleri; yapıtın harcına gerekli olan gözbağcılıkla düzmeciliğin içine ne ölçüde içgüdü ve içtenlik karıştırıldığını? Yırtık pırtık bütün kumaş parçalarını, yüz boyalarını, zincirleri, makaraları, bozup değiştirmeleri, karalamaları, kısaca sanat tapınağını oluşturan bütün sevimsizlikleri gözünün önüne serer misiniz?"

Amerikalı yönetmen Woody AlIen bir söyleşide e leştiri konusundaki görüşlerini şu şekilde aktarrnakLadır: " Eleştiriler karmaşık bir rnesele. Ciddi eleştirmen o lduğunu ve sanatçıyla etkileşim içinde olmak istediğini söyleyen eleştirmenler de var, "Ben sadece sinema bileti alanın kılavuzuyurn. Benim görevim insanlara kılavuzluk etmek" diyen e leşlirrnenler de. E leştirmenler insanlar için iyidir ama bir sanatçı için hiçbir önem taşımazlar. Bu onları küçük görmek değildir, yapabi leceğiniz hiçbir şey yoktur o kadar. (. .. ) Eleştiriyi kişisel algılamıyorurn. Kendi eserlerimin eleştirilerini o kuduğu mda, tamam, öyleyse bu adam filmlerimi beğenrniyor, onları kornik bulmuyor, ilgisini çekmiyor diye düşünürüm.  Filmlerimi beğenmeyen eleştirmenler benim için sorun değil ama bazıları beni kişisel olarak hor görüyormuş gibi geliyor."

    Fransız yönetmen Bertrand Tavernier ise eleştiri konusunda daha çekingen bir tavra sahiptir: "Eleştirenlerin yöntemlerini bildiğimiz için genellikle onlara karşı kinik bir tavır takınırız. Buna rağmen eleştiriye karşı savunrnasızızdır."

   Amerikalı yönetmen ise, eleştiriye karşı daha sert bir anlayış sergilemektedir; kendisine eleşti riye karşı tutumunun ne olduğu sorulduğunda Oliver SLOne şu cevabı vermektedir: "Yıllardan sonra artık daha az duyarlıyım. Başlangıçta, seksenli yılların o rtalarında ulusal bir ün kazandığım sıralarda, alışık olmadığımdan eleştiri ağır gelirdi. Ama o zaman film lerimle birlikte karakterierime de saldırılıyordu. Demek istediğim, filmlerim felaketti ama karakteri ın de kusurluydu ve bunu kabul etmek benim için kolay değildi. Alay konusu olmak. Umarım ki beni katılaştırmamıştır çünkü a maç buydu, kendine güvenini zedeleyerek seni kötü biri yapmak. O kadar çok aptalca şey söylüyorlar ki kendimi bunlardan kurtarınam gerekiyor."

    Ancak film yönetmenlerinin film eleştirisi konusundaki pek sıcak olmayan bu sözlerinin aksine, film eleştirisi zamanında değeri bilinmemiş birçok filmi ve yönetmeni gün ışığına çıkardığı gibi, eleştirel külliyat içinde yer alamadığı için sinema tarihi içinde bir yere sahip olamayacak birçok filmin ve yönetmenin hak ettiği yere ulaşmasını sağlamıştır.